नेपालमा धेरै समय देखि कुनै एक जाति र एकात्मक जातीवादी विचारको पत्रकारहरुले सबै पत्रपत्रिका र टेलिभिजन तथा रडियो कब्जा जमाएर एकाधिकार र दादागिरी निरन्तर गर्दैछन / जुन सन्चार मध्यमको प्रयोग गरेर सबै पहिचानवादी नेपाली जनताहरुलाई ठुलो भ्रमित र बेखुब बनाउने काम निरन्तर चलिरहेको देखिन्छ / जस्तो कि बहु-जातीय पहिचानलाई एकल जातीय पहिचान भनेर जुन तरिकाले भ्रम हो-हल्ला गरिन्दैछ छ त्यसमा ठुलो सड्यन्त्र लुकेको प्रष्ट देखिन्छ /
कुनै एक भन्दा धेरै पहिचानलाई समेटेको छ भने बहु-पहिचान भनिन्छ जस्तै....खसान, मगरात, तमुवान, नेवा:, ताम्सालिंग, शेर्पा, किरात/खम्बुवान, लिम्बुवान, मिथिला, थरुहट या मधेश....आदि तर जुन बिगत २४० बर्ष देखि कुनै एक जाति पहिचान, एकल जातको खस भाषा, एक जातको लिपि, एक जातको एकाधिकार, एक जातको राज्य सत्तामा हालीमुहाली, एक जातको धर्म, एक जातको अधिकार, एक जातको अवसर, एक जातको एकतन्त्रिय शासन प्रणाली, भेष-भुषा......आदि...अरु सबैलाई नष्ट गर्ने वा सिध्याउने जुन मिसन थियो त्यसलाई चै एकल जातीय राज्य र पहिचान भनिन्छ / हुन २४० बर्ष देखि एकलौटी देशको ढुकुटी लुटेर खाएको एकाधिकार आफ्नो एकल जातीय राज्य गुम्मे डर नै प्रमुख कारक देखिन्छ.........
अहिले पनि निरन्तर चलिरहेको छ मात्र रुप र नाममा परिवर्तन गरिएको छ बाकी सबै अरुलाई नाममेट हुने गरि सिध्याउने या लोप गराउने राजनीतिक मिसन, रणनीति, कार्यनीति, र उदेश्य अहिले सम्म जस्ताको त्यस्तै छ जस्तै उदाहरको लागि अहिले "(राजाको ठाउमा राष्ट्रपति या प्रधानमन्त्री, राजतन्त्र ठाउमा पंचायत, बहुदल, प्रजातन्त्र, गणत्रन्त्र, लोकतन्त्र र राजाको ठाउमा धेरै पार्टी र नेताहरु....आदि इत्यादी") तर सार, नीति, विचार तथा मिसन र पत्रहरु भने तिनै पहिलेको जातिवादी वंशहरु नै हुन / त्यसैले तिनै एक जात या अतिवादी जातिवादीहरुले नै बिभिन्न गलत र भ्रमित शब्द जालहरु सिर्जना गरेर हामीलाई उल्लु र बेखुब निरन्तर बनाईरेहका छन् जुन भयङ्कर ठुलो सड्यन्त्रमा हामीलाई नै अलमल्याएर खेलाउनु सम्म खेलाउदै छन्....त्यसैले यो एक जातिवादीहरुको राजनीतिक चक्रभ्यु बाट निस्कने बाट तयार गर्नु पर्ने हुन्छ जुन हाम्रो नेतृत्वले विचार गरेको छ या छैन ? त्यसको लागि जुन खतरनाक राजनीतिक सड्यन्त्रको चक्रभ्यु बाट निस्कने बाटो भनेको बह-जातीय पहिचान सहितको संघियता नै एक बिकल्प हुन सक्छ /
अर्को तिर ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधरमा बहु-जातीय/भाषीय पहिचान सहितको संघियता तथा स्वायत्तता, स्वशासन, धर्मनिरपेक्षता, समानुपातिक तथा समावेसी, समानता, सह-अस्थित्व, गणतन्त्र, आत्मनिर्णय..........आदिलाइ जनजातीहरुले जातीय राज्य खोज्यो भन्दै एकोहोरो समाचार सम्प्रेषण गरिरहेका छन् तर वास्तविकतामा नेपालमा जातीय राज्य कसैले खोजेको छैन र एकल जातको पहिचान पनि मागेको छैन ! धुर्त पाखण्डी फटाहा पण्डितहरु नेता तथा पत्रकार र मिडियाहरुले पहिचानमा आधारित संघियतालाई जातीय राज्य भनेर अपब्याख्या गर्दै निरन्तर भ्रमित जलोहरु फिजाईरहेका छन् र त्यहि जालोले जनताहरुलाई बेरिरहेको छ ! एकात्मकबादीहरुले त मिडिया, रेडियो र पत्रपत्रिकाहरुमा एकल जातीय राज्य भनेर लेखे लेखे तर फेसबुकको भित्ताहरुमा हाम्रा केहि पहिचानबादी मित्रहरु त्यसको सिकार भएर त्यस्तै लेखेर वा ति दुष्ट पाखण्डीहरुलाई प्रतिकार गर्न नसकेको देख्दा दु:ख लागेको छ / किन की हामीले कहिले जातीय राज्यको माग गरेको हैन ! र एकल जातीय राज्य मागेको छैन अब हामीले बहु-जातीय/भाषीय पहिचानमा आधारित संघियता मागेको हो जस्तै....खसान, मगरात, तमुवान, नेवा:, ताम्सालिंग, शेर्पा, किरात/खम्बुवान, लिम्बुवान, मिथिला, थरुहट या मधेश....आदि
आदिबासी जनजातीले भन्ने गरेको पहिचान सहितको ताम्सालिङ , लिम्बुवान , मगरात पूर्ण रुपमा जातीय संघियता वा पूर्ण रुपमा जातीय राज्य हुदै हैन तर जातीय संघियता/जातीय राज्यको केही थोरै बिशेषता रहेको कुरा चाही सत्य हो ! जातीय संघियताको केही बिशेषता प्रकट भयो भन्दैमा त्यसलाई पूर्ण रुपको जातीय राज्य भनेर बिलेषण गर्नु असान्दर्भिक र अबैज्ञानिक हुन्छ / तसर्थ यस बिषयलाई लिएर सरकारको शक्त्ती र आडमा केहि वाहुनवादी नेता, मिडिया तथा पत्रकार र केहि वाहुन-क्षेत्री मित्रहरुले भ्रमित झगडाको बिबादित बिषय बनाएर हरेक ठाउमा अतिरन्जित विवाद सिर्जना गरिन्दैछ त्यसको भ्रमित झालोलाई चिर्न जरुरी भएको छ........
जय जातीय/भाषीय पहिचान सहितको संघीय धर्मनिरपेक्ष नेपाल.....!