प्रकाशित
मिति २०७३/०३/१३
“लिम्बुवानमा
जात्रा, एउटा पार्टीको महाधिवेशनको लागि अर्को पार्टीको लेटरप्याडको प्रयोग” by डम्मर लाबुङ
२०७१ सालमा धनकुटाको भेडेटारमा पाच लिम्बुवानी पार्टीहरु बीच ऐतिहासिक एकीकरण भइ संघीय लिम्बुवान नेपाल गठन गरे पछि जसको अध्यक्ष कुमार लिङदेनलाई मानिएको थियो / जुन पार्टी निर्वाचन आयोगमा दर्ता हुने प्रक्रियामा छ / तर, अहिले लिम्बुवान पार्टीमा यस्तो रोचक नाटक देखाइएको छ कि जहाँ खारेज भइसकेको संघीय लोकतान्त्रिक मंचलाई कुमार लिङदेनद्वारा एकलौटी पुन: दर्ता गरि/बिउताएर संघीय लिम्बुवान पार्टी नेपालको लेटरप्याड तथा प्रेश वक्तव्य मार्फत संघीय लोकतान्त्रिक मंचको महाधिवेशनको लागि संघीय लिम्बुवान पार्टी नेपालको केन्द्रिय सदस्यहरुलाई आव्हान गराएको छ / त्यसैले पार्टी बिभाजन गरि छाड्ने निस्कर्षमा पुगेको कुमार लिंङदेन पक्षले आफ्नो विघटनकारी कार्यलाई तिब्रता दिदै आम लिम्बुवानी जनता र कार्यकर्ताहरुको आवश्यकता र चाहना बिपरित आफुलाई पार्टीबाट अलग गरि प्रकारान्तरले प्रतिक्रियावादी र यथास्थितिवादीहरुलाई सघाउने काम गरि छाड्यो /
दक्षिणपन्थी अवसरवाद वा संसोधनवाद नै आजको नेपाली संघिय आन्दोलनको प्रमुख खतरा हो / वास्तवमा आजसम्म नेपाली संघीय आन्दोलनमा देखिएका विभिन्न खाले अवसरवाद, भड्काव वा कमजोरी मुलरुपमा यहि राजनीतिक बिषयसँग सम्बधित छन् र ति कमजोरी दोहोरिन नदिन हामी विशेषरुपमा सतर्क रहनै पर्छ / आम सैद्दान्तिक, राजनीतिक लाइनलाई ठोस कार्यनीति र कार्यशैलीको रुपमा ब्याख्या र कार्यान्वयन गर्न सकिएन भने तिनको कुनै व्यावहारिक औचित्य हुदैन / हाम्रो पार्टी र खसगरी नेतृत्वका जिम्मेवार ब्यक्त्तिहरुको अहिलेसम्मको मुख्य राजनीतिक कमजोरी यहि क्षेत्रमा रहने गरेको छ /
केन्द्रिय नेतृत्वमा हावी हुन् पुगेको नोकरशाही केन्द्रीयताको परिणाम स्वरूप पार्टी भित्रका महत्वपूर्ण निर्णयहरु एक ब्यक्त्तिले मात्र लिन्छ / अनुशासनको नाउमा तल्ला कमिटी वा कार्यकर्ताहरुमा लाद्न खोज्दछ / जसबाट असन्तुष्ट भएर कार्यकर्ताहरुले पनि पार्टीको अनुशासनको पालना नगरी त्यस्ता निर्णयहरुलाई मान्दैनन फलस्वरूप पार्टी भित्र व्यापक अराजकता सिर्जना हुन् जान्छ / आज हाम्रो पार्टीको संघठनात्मक स्थिति अस्तव्यस्त हुनुको पछाडी मुलकारण यहि हो / त्यसैले पार्टी नेतृत्वमा देखा परेका नोकरशाही बिकृतिहरुलाई सच्याउने तर्फ हामीले पहिले ध्यान दिनु आवश्यक छ / पार्टी र जनवर्गीय संघठन बीचको सम्बन्ध साथै अन्य पार्टीको जनसमुह बीचको सम्बन्ध बारे पार्टी नेतृत्वमा रहेको यान्त्रिक संकीर्ण र गलत दृष्टिकोणका कारणले पनि आज पार्टी जनसमुह बाट अलग्गिएर सानो गुटमा सिमित हुदै गएको छ /
लिम्बुवान एकतालाई दिगो राख्न र बृहत एकतालाई बल पुर्याउन संघीय लिम्बुवान राज्य स्थापनाको लागि तुम्याङहाङ तथा बुद्दिजीवीहरु सम्मिलित लिम्बुवान सहजीकरण समुहद्वारा संघिय लिम्बुवान पार्टी, नेपाल भित्रको विवाद तथा समस्या समाधानको लागि उहाँहरुले ठुलो भूमिका खेल्नु भएको थियो / तर, कुमार लिङदेनमा हावी भएको निरंकुश, स्वेच्छाचारीता तथा अधिनायकवादी राजनीतिक चरित्रको कारण विवाद समाधानको सबै पहलहरु बिफल हुन् पुग्यो /
अध्यक्षले पार्टी फुटाएर गए पछि पार्टीमा अर्को अध्यक्षको आवश्यकता देखिन्छ जसको लागि पुनर्गठन या महाधिवेशनको लागि तयारी गर्नु पर्ने हुन्छ / पार्टीको दक्षिणपन्थी निरंकुश अधिनायकवादी अध्यक्षले पार्टी फुटाएर गएता पनि अब अन्य नेता-कार्यकर्ताहरुले पार्टीको निर्णय गर्ने विधि, चल्ने-चलाउने पद्दति र निर्णय तथा आर्थिक पारदर्शिता सम्बन्धमा संघीय लिम्बुवान पार्टी नेपालको विधान २०७१ ले नै स्पष्टरुपमा व्यवस्था गरेकोले सोहि विधान अनुरुप पार्टीको संचालन, निर्णय प्रक्रिया, पार्टी अनुशासन र पारदर्शितालाई व्यवस्थित गर्ने र अहिले अभ्यास भइरहेको स्वेच्छाचारीतालाई अन्त्य गर्ने / यस विधानले नसमेट्ने गठबन्धन, संयुक्त्त संघर्ष समितिहरु जस्ता कतिपय विषयहरु भेडेटारको ९ बुदे सहमति र संघीय लिम्बुवान पार्टीको घोषणा पत्रले निर्देशित गरे अनुसार पार्टी भित्र सामुहिक निर्णय पश्चात अघि बढे सहज वातावरण सिर्जना हुनेछ /
ऐतिहासिक पार्टी एकीकरण पश्चातको राजनीतिक परिवेश हेर्दा अध्यक्ष लिङ्देनले स्वच्छेचारीता तथा निरंकुश तरिकाले निर्णय र जानकारी बिना एकलौटी लादेको कार्यहरु: एकलौटी लिम्बुवान संयुक्त्त संघर्ष समिति र संघीय गठबन्धन गठन गरि सहभागी, एकात्मक निरंकुश नीति अनुसार पार्टी संचालन गर्नु, पार्टीको निर्णय विपरित दुई विधान प्रकाशन गर्नु, विधान बिपरित क्रियाशील सदस्यता वितरण, एकलौटी अन्य पार्टीहरुसँग मोर्चाबन्दी र संयुक्त्त आन्दोलन गर्नु, आर्थिक अपारदर्शिता, पार्टीमा पारित निर्णयहरु एकलौटी उल्लघंन, पार्टी एकीकरणलाई सस्थागत गर्न अवरोध, भेडेटारको सहमति र सम्झौता उल्लघंन, पार्टीको तर्फबाट आन्दोलन तथा कार्यक्रम गर्नु नदिनु, लिम्बुवान उच्चस्तरीय आन्दोलन समितिलाई निस्क्रिय र अनिर्णयको बन्दी बनाइनु, भूकम्प र बाढीपीडितहरुको लागि देश-बिदेशबाट रकम सङ्कलन गरि हिसाबको विवरण पार्टीमा पेश नगर्नु, असार ३० गते धरानको बैठकमा पारित गरिएको निर्णयहरु एकलौटी उल्लघंन, पार्टीमा निर्णय र जानकारी नगरी खारेज भइसकेको संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच पुन: बिताउनु र मंचको एकलौटी महाधिवेशन गर्नु आदि बिषयमा लिंङदेनको लाफर्बाही प्रति अन्य सम्पूर्ण नेता-कार्यकर्ताहरुले असहमति तथा असन्तुष्टि जनाए पछि संघीय लिम्बुवान पार्टी नेपालमा विवाद सिर्जना भइ अन्ततः कुमार लिंङदेनले पार्टी फुटाएको छ /
कुमार लिङदेनद्वारा फुटाइएको पार्टी संघठनहरु:-
१) २०५१ सालमा “राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी” फुटेर “जनमुक्ति पार्टी नेपाल” गठन गरिएको थियो / यस पार्टी फुट्नुमा कुमार लिंङदेनको पनि हात थियो /,
२) २) २०६४ साल मंसिरमा “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच सम्बद संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद” बाट सन्जुहाङ पालुङवाले “संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद” भनि पार्टी फुटाउदा रुपमा सन्जुहाङ पालुङवाले फुटाएको देखिएता पनि सारमा सन्जुहाङ पालुङवाले फुटाउनुको मुख्य कारण तत्कालिन मंचका महासचिव रहेको कुमार लिङदेन मूल कारक थिए /,
३) २०६५ सालमा “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच सम्बद” मा दोश्रो महाधिवेशन सम्पन्न भएको थियो / त्यो महाधिवेशनमा मिसेकहाङको फरक मत कुमार लिङदेनले स्थान दिएन जसको कारण महाधिवेशनको अन्तिम प्रक्रिया बिरोध गरेको थियो / महाधिवेशन सकिएको भोलि पल्ट पत्रकार सम्मेलन गरि आफ्नै अध्यक्षतामा “संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद (क्रान्तिकारी)” गठन गरे /,
४) २०६६ सालमा “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच” का तत्कालिन अध्यक्ष मण्डल,सदस्य लक्ष्मण थारुले त्यहाँबाट अलग गरि “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय पार्टी” बनाए / त्यसको मूल कारण तत्कालिन मंचका अध्यक्ष कुमार लिङदेनले बैठक नराख्ने, पार्टीको निर्णयहरु कार्यान्वयन नगर्नु नै थियो / र, थरुहट “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय पार्टी” बाट अलग भएर गयो /,
५) २०६८ सालमा खम्बुवानका इन्द्रहाङ “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच” को अध्यक्ष भएको थियो / उनलाई अपदस्त गरि कुमार लिँङदेनले आफ्नो अध्यक्ष दाबी गरे पछि खम्बुवान र तामाङसालिङ अलग भएको थियो /,
६) २०६८ सालमा थरुहटका अध्यक्ष लक्ष्मण थारुले पार्टी फुटाएर गएता पनि थरुहटको सभासद रुकमणि चौधरीले “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच” का सभासदकै रुपमा काम गरिरहेको थियो तर पार्टी अध्यक्ष कुमार लिङदेनको कार्यशैली कै कारण सभासद रुकमणि चौधरीले “संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच (थरुहट)” गठन गरे /,
७) त्यसैगरी बलियो प्रवास समाज UK स्वतस्फूर्तरुपमा फुटेको देखिएता पनि उक्त्त UK समिति कुमार लिङदेनकै निर्देशनमा विभाजन गराई जुन नयाँ समितिमा सबै आफ्नो पक्षका ब्यक्त्तिहरु नियुक्त्ति गराएको छन /,
८) कुमार लिङदेनकै निर्देशनमा पार्टीको अर्को “अन्तर्राष्ट्रिय समन्य समिति (असस)” पनि बिभाजन गराई आफ्नो पक्षधरको टोलि नियुक्त्ति गराइएको छ /
९) अहिले अन्त्यमा २०७२ चैत्र १० गतेका दिन कुमार लिङदेनले आफ्नो पुरानो पार्टी संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मंच पुन: बिउताएर असार १७,१८ र १९ गते केन्द्रिय महाधिवेशनको आव्हान गरी अन्ततः संघीय लिम्बुवान पार्टी नेपाल पनि फुटाएको छ /
अत: एकता र त्यसभित्रको संघर्षको सम्पूर्ण अनुभवले निसङकोच रुपमा के स्पष्ट गर्दछ भने अल्पमतले अवसरवादको प्रतिनिधित्व गर्दछ / आज अल्पमतको नेतृत्वलाई देशका सम्पूर्ण संसोधनवादी, अवसरवादी, र प्रतिक्रियावादीसम्मको सहयोग प्राप्त भएको देखिन्छ / अब पार्टीको लोकतान्त्रिक बिधान, प्रक्रिया र सिद्दान्त तथा पद्दति अनुसार पार्टी संचालन गर्नु आवश्यक देखिन्छ / पार्टीको बिधान अनुसार सामुहिक नेतृत्वको प्रणालीलाई कार्यन्वयन गर्दै पार्टी एकीकरणलाई सस्थागत गर्न पार्टीको नियमित बैठक बस्न जरुरी छ / त्यसैले ब्यक्त्तिगत स्वार्थ, पद, प्रतिष्ठा वा आर्थिक प्रलोभन त्यागेर पहिचानको राजनीतिक आन्दोलनलाई अझ सशक्त्त बनाउन तर्फ ध्यान दिन आवश्यक देखिन्छ / आ-आफुमा रहेको फरक विचारहरु पार्टीको बैठकमा राखेर छलफल गरि हल गर्दा राम्रो हुन्छ / पार्टीलाई पुन: फुटाउने वर्ग दुश्मनका तमाम षड्यन्त्रलाई पराजित गरि संघीय आन्दोलनको समग्र हितलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर पार्टी एकतालाई सस्थागत गरि आन्दोलनलाई अग्रगति दिने काममा विशेष जोड दिन आवश्यक छ / त्यसैले अन्तर्विरोधका नियमहरुको ज्ञानबिना “ठोस परिस्थितिको ठोस विश्लेषण” ठिक किसिमले गर्न सकिदैन / अन्तर्विरोधका नियमहरुको सहि ज्ञानद्वारा परिस्थितिको सहि जानकारी, समस्याहरुको सहि किसिमले पहिचान र समस्याहरुको सहि किसिमले समाधान गर्ने उपाय पत्ता लगाउन सकिन्छ / त्यसैले पार्टी भित्र अन्तर्विरोध भएन भने र त्यसको समाधानको लागि विचारधारात्मक संघर्ष भएन भने पार्टीको जीवनको अन्त्य हुनेछ / लिम्बुवानवासी जनता र लिम्बुवानी नेतृत्वहरुले के हेक्का राख्न जरुरी छ भने लिम्बुवान स्वायत्त राज्य प्राप्ति टाढा गइसकेको छ, यदि लिम्बुवान आन्दोलनको नेतृत्वहरु पाइहालिन्छन भन्ने भ्रममा कोहि छन् भने, लिम्बुवानी जनताहरु-संघठनहरु फुटेको बहानामा लिम्बुवानको आन्दोलन तथा कार्यक्रमहरुमा कोहि सहभागी भइरहने छैनन् /
No comments:
Post a Comment