"मन परेको मान्छेको पादै बसआउने, मन नपरेको मान्छेको सासनै गन्हाउने" :--सेवालुङ्ग

प्रसङ्ग यसरि सुरु गरौँ अब। हुन त यहा हरु जस्ता बैचारिक हैसियत भएका अग्रज हरुका अगाडी मैले बोल्दा इन्द्रको अगाडी स्वर्गको बयान गरे जस्तो पनि हुन सक्छ। तथापि म लाटो को सोझो बुझाइ हेर्दा यथास्थितिबादी कांग्रेस र एमाले जस्ता एकात्मक्बादी हरु कयौं पटक राज्यको बागडोर सम्हाल्न पुगिसकेका छन्। तर पनि देशमा समयानुकुल आमुल परिबर्तन र बिकास हुन त कता हो कता? राज्यको ढुकुटी रित्याएर देशलाई बिस्वको गरिब भनेर चिनाउन सफल भए। यहा माक्सको साम्यवाद को नारा लगाउने एमाले हरु र बीपीको समाज बाद को झ्याली पिट्ने कांग्रेस हरु र उग्र बामपन्थी माओबादि हरुले खासै देशमा दिगो शान्ति र बिकासका कदम हरु केहि पनि चालेनन। खालि आफ्नो दुनो सोझ्याउने बाहेक केहि गरेनन।

यी सबै हुनुमा राज्यको मुलधारमा एकजाती, एक भासी र एक धार्मिक समुदाय हरुको हालीमुहाली हुनु हो भन्दा अत्युक्ति नहोला? र राज्य बाट उपलब्ध सम्पूर्ण कार्यकारी अधिकार हरु सबै जातजाति हरु लाइ समान रुपमा उपभोग गर्न दीइएको भए न अशोक राइ को एमाले बाट बिद्रोह भएर जन्म हुन्थ्यो? न उपेन्द्र यादब नै जन्मिन्थे? तपाइँ हामि जातिका बुझ्ने हरुले त नेता हरुको बहकाइमा लागेर दिन लाइ रात र रात लाइ दिन हो भन्न लगाइयो भने हो मा हो थप्ने पुरानो परिपाटी यध्यपि छ। अनि परिबर्तन र समानताको मोटा मोटा गफ गर्छौं तर आफै परिबर्तन हुन चाहदैनौ यस्तो भए पछि भाषण छाटेर के काम र कसले पत्याउछ?

सबै नेपालि हरुले तिरेको कर चल्ने, गरेको श्रम चल्ने, अनि बिबिध जातजाति, भाषाभाषी, र धर्म समुदाय हरुले बिसेसतायुक्त नेपाल भनि पारिभाषित पनि गर्ने तर समानुपातिक, समाबेसी, र धर्मनिरिपेक्ष को कुरा गर्दा त्यो हुनै नसक्ने भन्ने तपाइँ हरु पनि त तिनै यथास्थितिबादी कांग्रेस या एमालेको कार्यकर्तानै त हुनुहुन्छ नि होइन र? यदि नेपाल सरकार ले नेपालि भनेर नागरिकता दिइसके पछि उसले बोल्ने भाषा लाइ उसले मान्ने धर्म लाइ र उसले मान्ने सस्कार र सस्कृति हरु लाइ नेपालि भन्न किन हिच्किचाउदै छन् ? त्यो बारेमा सोस्नु भएको छ? तपाइँ हरुनै होइन त त्येस्ता हरुलाई पृष्ठपोषण गर्ने?

"सौताको रिसले बाख्रा कुटी मार" भने जस्तै कथित दोश्रो संबिधान सभाको निर्बाचनमा एमालेले सोचे अनुरुप सफलता हात पार्न सकेन भन्दैमा अशोक राइ लाइ जतिबेला पनि तथानाम गालि गर्नुको पछि हामीले के बुझ्ने? देशमा जातिय, धार्मिक, भाषिक र सास्कृतिक बिबेध हरु नभए यी सबै परिस्थिति हरुको शृजना हुन्थ्यो? खुसुक्क पुरानो ४७ साले संबिधान जारि गर्न र हुनमा रातदिन धुप लगाउनेमा तपाइँ हरु पनि त पर्नु हुन्छ नि? तर त्यो संबिधान जारि भै सके पछि देशमा दिगो शान्ति हुन्छ कि? दिर्घकालिन गृह युद्द सुरु हुन्छ? भनेर कहिले सोच्नु भएको छ? देशमा धार्मिक कानुन लादेर सिमित जाति र वर्ग लाइ उपल्लो दर्जामा र ८०% भन्दा धेरै नेपालि हरुलाई दोश्रो दर्जाको नागरिक भएर जिउन बाध्य बनाउने सड्यन्त्र हरुको पछि लोरी गाउदै साथ् दिने तपाइँ हरु पनि १८औ सताप्दिको अन्धभक्त हरुनै त हो नि होइन र?

होइन भने सम्पूर्ण नेपालि हरुलाई राज्यको सम्पूर्ण सेवासुविधा हरुमा समेटिने खालको अग्रगामी संबिधान निर्माण गर्न सबै एक भएर लाग्नै पर्छ। ओली, सुसिल, चित्रे, कमल हरु जस्ता कट्टर पन्थी धार्मिक नेता हरुको बहकाइमा लागेर देशले निकास पाउदैन। किनभने यिनीहरु राजनीतिक दलका नेता हरु होइनन। यिनी हरु त निश्चित जाति, धर्म समुदाय हरुको अभियान्ता मात्र हुन्। होइन भने किन यिनीहरुले एकै देशका जनता हरुमा कसैलाई काखा र कसै लाइ पाखा हुने खालको संबिधान बनाउन आतुर छन्? त्येही अशोक राइ हिजो एमालेमा हुदा ठिक, अहिले आएर त्येही अशोक राइ एमाले परित्याग गरि जनताको आवाज बुलन्द गराउदा बेठिक? अशोक राइ लगाएत परिबर्तन का पक्षधर हरुको अहिलेको जुन बिचार, सिद्दान्त हरु छन् ति सबै समय सपेक्ष छन्। (अशोक राइ बिरुद्द लेखिएको लेखमा मैले गरेको कमेन्ट बाटनै यहा पोष्ट गरेको छु)

-जलजला-३ संखुवासभा,
पाँचखपन लिम्बुवान नेपाल।